Khi tìm đầu ra cho gà, bò hoặc dê, người chăn nuôi có thể gặp yêu cầu cung cấp sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn Halal. Điều cần hiểu trước tiên là yêu cầu này liên quan đến cả chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu đến thành phẩm, chứ không chỉ một nghi thức tại lò mổ.
1. Tiêu chuẩn Halal bắt đầu từ sự phù hợp với luật Hồi giáo
Halal có nghĩa là được phép theo luật Hồi giáo; Haram chỉ những điều bị cấm. Với thực phẩm, việc đánh giá bao gồm nguồn gốc nguyên liệu và cách xử lý sản phẩm. Không thể xác định sự phù hợp chỉ bằng cảm quan sạch sẽ hoặc tên loài vật nuôi.
Yêu cầu Halal có thể khác nhau giữa các thị trường do cách diễn giải luật Hồi giáo. Vì vậy, trang trại cần xác định bộ yêu cầu áp dụng và tổ chức chứng nhận được bên mua chấp nhận (nguồn FAO).
Halal không đồng nghĩa với hữu cơ, VietGAP hay chứng nhận an toàn thực phẩm. Chủ trại nên xem đây là các nhóm yêu cầu cần đối chiếu riêng. Có chứng nhận này không tự động đáp ứng chứng nhận khác; cũng không nên quảng bá thực phẩm Halal là giàu dinh dưỡng hoặc tốt cho sức khỏe hơn chỉ vì mang nhãn Halal.
2. Không phải mọi vật nuôi đều phù hợp
Bò, dê, cừu và gà là những nhóm quen thuộc trong chuỗi thực phẩm Halal, nhưng thịt thành phẩm còn phụ thuộc điều kiện giết mổ và xử lý. Heo và sản phẩm từ heo thuộc nhóm bị cấm; nuôi sạch hoặc có hồ sơ đầy đủ không làm thay đổi điều đó. Đây là điểm loại trừ quan trọng đối với trại đang cân nhắc chuyển hướng sản xuất.
Với trứng, sữa hay thủy sản, không nên áp dụng nguyên xi quy trình chứng nhận thịt gia súc. Loài, thành phần bổ sung, công đoạn chế biến và yêu cầu thị trường cần được xem xét riêng. Khi chưa xác nhận phạm vi, chủ trại không nên tự gắn nhãn cho sản phẩm.
Một trại nuôi nhiều loài nên lập sơ đồ chuồng, kho và đường vận chuyển để trao đổi với bên đánh giá. Sơ đồ giúp nhận diện khu vực dùng chung và khả năng tiếp xúc với vật liệu không phù hợp. Không nên tự kết luận rằng mọi trại hỗn hợp đều bị loại, hoặc chỉ cần ngăn chuồng là đủ.
3. Thức ăn và hồ sơ đầu vào cần được rà soát
Khi tiếp cận tiêu chuẩn Halal, trang trại nên hỏi rõ yêu cầu đối với thức ăn trước khi mua cám cho cả chu kỳ. SMIIC đã công bố OIC/SMIIC 23:2022, một tiêu chuẩn về thức ăn cho động vật Halal, với phạm vi từ nguyên liệu đến sản xuất, bảo quản và vận chuyển. Điều đó không có nghĩa mọi thị trường đều yêu cầu cùng một chứng nhận thức ăn.
Để chuẩn bị làm việc với bên mua, chủ trại nên tập hợp:
- Tên nhà cung cấp, nhãn cám, mã sản phẩm và số lô.
- Bảng thành phần và tài liệu về nguyên liệu có nguồn gốc động vật.
- Hồ sơ phụ gia, chất mang hoặc chất hỗ trợ khi bên đánh giá yêu cầu.
- Chứng từ nhập kho và nhật ký cấp thức ăn cho từng đàn.
Chẳng hạn, khi đổi premix, nên lưu tên sản phẩm mới, ngày bắt đầu sử dụng và đàn nhận thức ăn. Nếu chỉ ghi “đã thay cám”, trại khó giải trình khi bên mua hỏi lại nguồn nguyên liệu.
Không nên suy diễn rằng Halal buộc vật nuôi chỉ ăn thực vật hoặc cấm mọi thuốc thú y. Thuốc, vaccine và chế phẩm cần được trao đổi theo yêu cầu áp dụng; việc điều trị vẫn phải theo hướng dẫn chuyên môn. Nhật ký cần ghi sản phẩm, ngày dùng và thời gian ngừng thuốc liên quan trước xuất bán.
4. Giết mổ và chống nhiễm chéo quyết định tính liên tục của chuỗi
Đàn vật nuôi đủ điều kiện đầu vào chưa bảo đảm thịt đầu ra phù hợp. Với gia súc, gia cầm, cơ sở giết mổ phải đáp ứng yêu cầu về người thực hiện, tình trạng con vật và quy trình được chấp nhận. Trang trại nên lựa chọn đối tác giết mổ ngay khi thống nhất đầu ra.
Không nên hiểu rằng mọi hình thức gây choáng đều bị cấm. Ví dụ, quy trình của cơ quan thú y Malaysia đối với thịt gia súc nhai lại đặt điều kiện cho gây choáng có thể hồi phục, không làm chết hoặc gây tổn thương vĩnh viễn. Đây là ví dụ theo thị trường và tài liệu cụ thể, không phải thông số để trại tự áp dụng cho mọi loài.
Sau giết mổ, việc chia lô, dùng dụng cụ, bảo quản và vận chuyển cũng cần được kiểm soát. Chủ trại nên hỏi đối tác cách giữ nhận diện lô hàng và xử lý khi có tiếp xúc với sản phẩm không phù hợp. Việc vệ sinh thiết bị dùng chung phải đáp ứng yêu cầu được chấp nhận, không thể mặc định rửa thông thường là đủ.
Một trang trại chuẩn bị tốt chỉ là mắt xích đầu tiên; sự phù hợp phải được duy trì qua giết mổ, chế biến, bảo quản và giao hàng.
5. Chuẩn bị đầu ra trước khi đầu tư chứng nhận
Để đáp ứng tiêu chuẩn Halal, bước thực tế nhất là làm việc với bên thu mua trước khi cải tạo chuồng hay trả phí đánh giá. Yêu cầu nên được xác nhận bằng văn bản, gắn với sản phẩm và thị trường cụ thể. Cổng Halal Malaysia có công cụ tra cứu và thông tin về tổ chức chứng nhận nước ngoài; chủ trại cần kiểm tra tình trạng công nhận tại thời điểm giao dịch.
Có năm câu hỏi nên thống nhất với đối tác:
- Họ mua vật nuôi sống, thịt, trứng hay sữa?
- Bộ tiêu chuẩn Halal và phiên bản nào được áp dụng?
- Tổ chức chứng nhận nào được thị trường đích chấp nhận?
- Trang trại cần chứng nhận riêng hay cung cấp hồ sơ cho chuỗi?
- Ai chịu chi phí đánh giá, giết mổ, phân lô và vận chuyển?
Nên thử trên một đàn trước khi mở rộng. Gắn mã đàn với nguồn giống, cám, lịch chăm sóc và phiếu xuất, rồi thử truy ngược một lô bán hàng. Cách tổ chức này cũng được giải thích trong bài về hồ sơ truy xuất nguồn gốc chăn nuôi.
Người nuôi có thể tham khảo thêm kiến thức quản lý trang trại để chuẩn hóa ghi chép. Dữ liệu đầy đủ hỗ trợ đánh giá, nhưng phần mềm hoặc một bộ nhật ký không tự tạo ra chứng nhận.
Kết luận
Hiểu đúng tiêu chuẩn Halal giúp người chăn nuôi chọn vật nuôi, rà soát đầu vào và phối hợp với đối tác phù hợp. Hãy bắt đầu từ yêu cầu của bên mua, duy trì hồ sơ theo đàn và tính đủ chi phí trước khi mở rộng. Chứng nhận không tự bảo đảm giá bán cao hơn; hiệu quả còn phụ thuộc hợp đồng và khả năng duy trì yêu cầu trong cả chuỗi.
Ghi chép rõ nguồn giống, thức ăn và lịch sử chăm sóc là nền tảng để trang trại chuẩn bị hồ sơ cho bên thu mua. Hãy tìm hiểu thêm thông tin tại Phần mềm quản lý trang trại – FarmGo.
Theo dõi thêm tại Kiến thức chăn nuôi
Liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0971.105.123 để được tư vấn chi tiết.
Hoặc đăng ký sử dụng trải nghiệm sản phẩm miễn phí 7 ngày.
