Hơn 10 tỷ đồng là số tiền một trang trại 85.000 gà đẻ đã bỏ ra cho riêng hệ thống tháp sấy phân, để mỗi ngày thu về những bao phân khô tơi như đất. Đây là hướng xử lý phân gà bằng công nghệ đang được các trại gà đẻ quy mô lớn để ý, vì nó giải quyết cùng lúc chuyện mùi, chuyện chỗ chứa và mở thêm một nguồn thu nhỏ. Nhưng con số đầu tư lớn cũng đặt ra câu hỏi rất thực tế: làm vậy lời hay lỗ?
Trại 85.000 gà đẻ và lượng phân phải xử lý mỗi ngày
Trang trại này nuôi tổng cộng 85.000 gà đẻ, riêng một dãy chuồng đã có 45.000 con, được đầu tư theo kiểu chuồng công nghệ cao. Cách vận hành cho thấy rõ mức độ tự động hóa:
Khâu thu trứng ở dãy chuồng 45.000 con được tổ chức như sau:
- Băng tải thu trứng tự động chạy dọc các tầng lồng, bật máy là trứng từ trong chuồng được chuyển ra ngoài.
- Ở đầu băng tải chỉ có 2 người ngồi nhặt trứng, vừa nhặt vừa phân loại, cân rồi đóng vào khay.
- Cuối chuồng là dàn quạt hút lớn để thông gió cho cả dãy.
Hai người lo trọn khâu trứng cho 45.000 con gà là năng suất mà chuồng thủ công khó theo kịp. Những trại đang tính chuyện tự động hóa khâu này có thể xem thêm kinh nghiệm chuyển đổi số từ các trang trại gà đẻ Việt Nam.
Mặt trái của quy mô ấy là chất thải. Theo số liệu trại đưa ra, mỗi ngày đàn gà thải khoảng 12 tấn phân ướt. Với lượng phân này, nếu chỉ chất đống hay ủ thủ công, trại sẽ cần nhiều mặt bằng, nhiều nhân công và phải sống chung với mùi nặng quanh năm.
Tháp sấy phân, cách xử lý phân gà bằng công nghệ mới
Lời giải mà chủ trại chọn là tháp sấy phân, tức hệ thống sấy phân dạng trụ đứng đặt ngay trong khuôn viên trại. Trại dùng 3 trụ tháp; riêng một trụ đã tốn khoảng 4 tỷ đồng, cộng cả hệ thống thì tổng đầu tư cho máy sấy là hơn 10 tỷ đồng.
Kết quả vận hành mà trại công bố:
- Đầu vào khoảng 12 tấn phân ướt mỗi ngày.
- Đầu ra khoảng 2,5 tấn phân khô mỗi ngày, tơi, xốp, có thể xúc và đóng bao ngay tại kho.
- Tiền điện cho hệ thống khoảng 60–80 triệu đồng mỗi tháng.
- Phân khô bán được với giá 2.500–2.700 đồng/kg.
Tính nhanh, khối lượng phân sau sấy chỉ còn khoảng 1/5 so với lúc mới thu (2,5 trên 12 tấn). Nghĩa là thay vì phải chứa, vận chuyển và xử lý 12 tấn chất thải ẩm, dễ bốc mùi mỗi ngày, trại chỉ còn 2,5 tấn sản phẩm khô có thể bán. Đây chính là điểm khác biệt của cách xử lý phân gà này so với ủ đống truyền thống: phân không còn là thứ phải giải quyết, mà trở thành hàng hóa.
Tháp sấy không làm phân biến mất, nó biến 12 tấn chất thải mỗi ngày thành 2,5 tấn hàng có thể bán, và đó mới là lý do trại dám chi hơn 10 tỷ.
Lọc bụi và mùi chuồng ở đầu quạt hút
Tháp sấy mới lo phần xử lý phân gà, tức chất thải rắn. Với trại gà đẻ công nghiệp, lượng bụi và mùi bị dàn quạt hút đẩy ra ngoài mỗi ngày cũng rất lớn, đủ gây khó chịu cho khu dân cư xung quanh.
Vì vậy trại đầu tư thêm một hệ thống lọc bụi và mùi chuồng đặt ngay phía sau dàn quạt hút, chi phí hơn 200 triệu đồng. Không khí từ chuồng đi qua lớp lưới lọc trước khi thoát ra môi trường, nhờ đó lượng bụi và mùi giảm đi đáng kể, hạn chế ảnh hưởng tới bà con sống gần trại.
So với hơn 10 tỷ của tháp sấy, khoản 200 triệu này nhỏ hơn nhiều, nhưng lại xử lý đúng nguồn gây phiền hà dễ thấy nhất với hàng xóm. Một hướng xử lý chất thải đầy đủ cho trại gà đẻ vì thế nên tính cả hai đầu: phân trong chuồng và khí thoát ra từ quạt hút.
Tính nhẩm lời lỗ của tháp sấy phân
Chủ trại đặt thẳng câu hỏi: thu 2,5 tấn phân khô mỗi ngày, bán trên 2.500 đồng/kg thì lời hay lỗ? Có thể tính nhẩm từ chính các con số trại đưa ra.
Phép tính sơ bộ, giả định bán hết phân khô mỗi ngày:
- Doanh thu phân khô: 2.500 kg × 2.500–2.700 đồng ≈ 6,25–6,75 triệu đồng mỗi ngày, tức khoảng 187–202 triệu đồng mỗi tháng (30 ngày).
- Trừ tiền điện 60–80 triệu đồng mỗi tháng, phần còn lại khoảng 107–142 triệu đồng mỗi tháng.
- Với mức đầu tư hơn 10 tỷ đồng, thời gian thu hồi vốn chỉ riêng từ tiền bán phân rơi vào khoảng 6–8 năm.
Phép tính này còn thiếu nhiều khoản trại chưa công bố như nhân công vận hành, bảo trì, bao bì, vận chuyển hay khấu hao. Ngược lại, nó cũng chưa tính những lợi ích không quy ra tiền ngay: giảm mùi, gọn mặt bằng, giữ quan hệ với dân cư quanh trại.
Điểm mấu chốt nằm ở đầu ra. Ngay cuối buổi giới thiệu, trại vẫn đang ngỏ lời tìm đối tác thu mua phân khô dài hạn. Điều đó cho thấy kể cả khi đã có máy sấy chạy đều, bán hết 2,5 tấn mỗi ngày với giá ổn định vẫn là việc phải chủ động lo. Hướng tận dụng phụ phẩm này cũng là một mắt xích trong mô hình kinh tế tuần hoàn trong chăn nuôi, nơi chất thải được tính như một dòng sản phẩm chứ không chỉ là chi phí.
Trại gà đẻ muốn đi theo hướng này cần tính gì
Không phải trại nào cũng cần một tháp sấy hơn 10 tỷ để xử lý phân gà. Nhưng từ chính các con số của trại 85.000 gà, người chăn nuôi có thể rút ra những điểm cần tính trước khi đầu tư.
Bốn con số nên có trong tay trước khi quyết định:
- Lượng phân ướt đàn gà thải ra mỗi ngày, vì nó quyết định công suất tháp sấy cần mua.
- Chi phí điện ước tính mỗi tháng khi máy chạy liên tục.
- Giá bán và người mua phân khô ổn định, tốt nhất là hợp đồng dài hạn.
- Ngân sách cho hệ thống lọc bụi, mùi ở đầu quạt hút, để xử lý trọn cả chất thải rắn lẫn khí.
Những số liệu này chỉ đáng tin khi được ghi đều mỗi ngày, gắn với số gà, sản lượng trứng và chi phí vận hành của từng chuồng. Khi đã có dữ liệu, bài toán xử lý phân gà mới so sánh được rõ ràng giữa các phương án, giống như cách các trại đã cân nhắc trước khi đầu tư máy phân loại trứng.
Kết luận
Tháp sấy phân cho thấy một hướng xử lý phân gà mới cho trang trại gà đẻ quy mô lớn: 12 tấn phân ướt mỗi ngày được sấy còn 2,5 tấn phân khô để bán, đi kèm hệ thống lọc bụi và mùi ở đầu quạt hút. Đổi lại là khoản đầu tư hơn 10 tỷ đồng, tiền điện 60–80 triệu mỗi tháng và một bài toán đầu ra phải lo dài hạn. Trại nào nắm chắc lượng phân, chi phí và người mua thì mới biến được chất thải thành nguồn thu, thay vì thêm một khoản nợ máy móc.
Mỗi ngày trại bạn thải ra bao nhiêu tấn phân, tốn bao nhiêu tiền điện và bán lại được bao nhiêu? Hãy tìm hiểu thêm thông tin tại Phần mềm quản lý trang trại gà trứng.
Theo dõi thêm tại Kiến thức chăn nuôi
Liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0971.105.123 để được tư vấn chi tiết.
Hoặc đăng ký sử dụng trải nghiệm sản phẩm miễn phí 7 ngày.
